Giai đoạn úm gà con từ khi mới nở đến khoảng 4–6 tuần tuổi là thời điểm nhạy cảm nhất. Nếu úm sai kỹ thuật, gà dễ chết, còi cọc, viêm ruột và bệnh hô hấp. Nhưng nếu úm đúng cách, đàn gà sẽ khỏe mạnh, đồng đều, lớn nhanh và có sức đề kháng tốt. Bài viết này chia sẻ chi tiết cách úm gà con dành cho người mới nuôi cũng có thể áp dụng ngay.
1. Úm gà con là gì?
Úm gà là quá trình:
- giữ ấm
- chăm sóc đặc biệt
- quản lý ăn uống – nước uống
trong giai đoạn gà chưa tự điều chỉnh thân nhiệt. Thời gian úm thường kéo dài:
- 3–4 tuần với gà thịt
- 5–6 tuần với gà giống hoặc gà chậm lớn
2. Chuẩn bị chuồng úm trước khi nhận gà
Trước khi đem gà con về, bạn cần chuẩn bị sẵn:
- chuồng úm kín gió, ấm áp
- chất độn chuồng khô (trấu, mùn cưa)
- bóng đèn sưởi hoặc bếp hồng ngoại
- máng ăn – máng uống loại nhỏ
- tấm quây tròn hoặc vuông để gà không tản ra xa
Quan trọng: khử trùng chuồng trước 3–5 ngày, để chuồng khô ráo rồi mới đưa gà vào.
3. Nhiệt độ úm chuẩn theo từng tuần tuổi
Gà con không tự giữ ấm, nên nhiệt độ rất quan trọng.
- Tuần 1: 32–34°C
- Tuần 2: 30–32°C
- Tuần 3: 28–30°C
- Tuần 4: 26–28°C
Sau đó giảm dần cho đến khi không cần bóng sưởi.
Quan sát hành vi để điều chỉnh:
- tụ lại dưới bóng đèn → quá lạnh
- tản xa đèn, thở há mỏ → quá nóng
- nằm rải đều, ăn uống bình thường → nhiệt độ phù hợp
4. Ánh sáng cho gà con
Trong 1 tuần đầu, bạn nên thắp sáng cả đêm, để gà:
- dễ tìm máng ăn – nước uống
- ít dẫm đạp lên nhau
Từ tuần 2 trở đi có thể giảm dần thời gian chiếu sáng.
5. Thức ăn dành cho gà mới nở
Ngay trong ngày đầu, bạn nên cho gà:
- nước điện giải + vitamin C
- sau 2–3 giờ mới bắt đầu cho ăn
Thức ăn phù hợp:
- cám hỗn hợp dành riêng cho gà con
- hạt nhỏ, dễ tiêu hóa
- có thể bổ sung men tiêu hóa
Không cho ăn:
- cám mốc
- hạt to khó tiêu
- đồ ăn thừa của người
6. Nước uống phải luôn sạch
Máng nước nên:
- thấp phù hợp với gà con
- thay nước mỗi ngày
- rửa máng thường xuyên
Có thể bổ sung:
- điện giải
- multivitamin
- thuốc úm phòng tiêu chảy theo hướng dẫn thú y
7. Mật độ úm gà phù hợp
Nuôi quá dày khiến gà:
- dẫm đạp
- cắn mổ nhau
- dễ bệnh đường hô hấp
Mật độ gợi ý:
- 50–60 gà/m² trong tuần đầu
- giảm dần khi gà lớn hơn
8. Giữ chuồng úm khô và sạch
Ẩm thấp là kẻ thù số một của gà con.
Bạn nên:
- thay trấu khi ướt
- dọn phân hằng ngày
- mở cửa cho chuồng thoáng nhưng tránh gió lùa
Định kỳ rắc vôi bột quanh chuồng để khử mùi và diệt khuẩn.
9. Phòng bệnh trong giai đoạn úm
Một số bệnh thường gặp:
- tiêu chảy
- viêm rốn
- bệnh hô hấp
- cầu trùng
Biện pháp phòng:
- tiêm phòng – nhỏ vắc-xin theo lịch
- vệ sinh máng ăn uống
- bổ sung vitamin, men tiêu hóa
- cách ly gà yếu hoặc bệnh
Không tự ý dùng thuốc kháng sinh kéo dài khi không cần thiết.
10. Khi nào kết thúc giai đoạn úm?
Bạn có thể ngừng úm khi:
- gà mọc đủ lông tơ
- ăn khỏe, vận động tốt
- nhiệt độ môi trường ổn định
Lúc này, chuyển dần sang chuồng nuôi bình thường, cho gà làm quen môi trường mới.
KẾT LUẬN
Úm gà con đúng kỹ thuật giúp:
- giảm tỷ lệ hao hụt
- gà lớn nhanh, đồng đều
- sức đề kháng tốt
- tiết kiệm chi phí thuốc men
Chỉ cần chú ý 4 yếu tố: nhiệt độ – ánh sáng – thức ăn – vệ sinh, bạn đã có thể chăm sóc đàn gà con hiệu quả ngay từ những ngày đầu.
